Pilot Waardegedreven zorginkoop

Sinds 2018 nemen 10 ziekenhuizen deel aan de pilot Waardegedreven zorginkoop. De ambitie van alle betrokken partijen is om de uitkomsten van zorg verder te verbeteren en een bekostigingsmodel te ontwikkelen waarin verbetering van uitkomsten van zorg wordt beloond.

De aanleiding voor deze experimentele pilot is tweeledig. Enerzijds blijkt uit onderzoek dat de voor patiënten relevante uitkomsten van zorg nog slechts een zeer beperkte of geen rol spelen in de management & control cycli in ziekenhuizen. Door middel van het verbinden van uitkomsten aan bekostiging van zorg wordt gepoogd om uitkomsten van zorg belangrijker te maken in de besturing van een ziekenhuis. Anderzijds brengt de huidige bekostigingsystematiek soms onwenselijke effecten met zich mee wanneer uitkomsten van zorg verbeteren. Bijvoorbeeld wanneer een ziekenhuis minder reprocedures hoeft uit te voeren, wat een verbetering betreft van uitkomsten van zorg, kan het ziekenhuis daardoor omzet kwijtraken. In de pilot wordt gewerkt aan een model waarin verbetering van uitkomsten leidt tot financiële beloning.

Concept model

De pilot Waardegedreven zorginkoop is gestart met een concept model dat gedurende de pilot wordt doorontwikkeld. In dit model worden per ziekenhuis de voor patiënten relevante uitkomsten van zorg, zoals die worden gemeten binnen het Value-based healthcare programma, in het betreffende jaar vergeleken met de door de NHR voorspelde uitkomsten. Wanneer er een statistisch significant verschil is tussen de waargenomen en voorspelde uitkomsten, wordt dit verschil vertaald naar een financiële consequentie. Per uitkomstmaat is daarvoor een bedrag per patiënt vastgesteld, waarbij rekening is gehouden met een onderlinge weging van de uitkomsten gebruik makend van de outcome hierarchy van Porter. Overlijden bijvoorbeeld weegt zwaarder dan reprocedures, waardoor betere overleving bij meer reprocedures wordt gedefinieerd als een verbetering en leidt tot een positieve uitkomst in het model.

Doorontwikkeling

Periodiek komen artsen, zorgmanagers, projectleiders en datamanagers uit de deelnemende ziekenhuizen en vertegenwoordigers van Menzis en de NHR bijeen in zogenaamde community-bijeenkomsten om het model door te ontwikkelen. Deze doorontwikkeling vindt plaats onder andere met behulp van adviezen van een internationale onafhankelijke adviesraad waarin, onder leiding van The Decision Group, Dr. Alfred Casale (Geisinger Health, USA), Dr. Mark McClellan (Duke University, USA) en Dr. Marcia Makdisse (Hospital Israelita Albert Einstein, Brazil) de community van advies voorzien op diverse thema’s.

Naast de doorontwikkeling van het outcome-based bekostigingsmodel, wordt onderzocht of voor PCI en CABG een bundel kan worden gedefinieerd. Modelmatig kan in de beoogde bundel een onderscheid worden gemaakt tussen zorgactiviteiten die standaard voorkomen (bijvoorbeeld hartrevalidatie), uitkomsten die geen directe relatie hebben met zorgactiviteiten waarvoor betalingen plaatsvinden (bijvoorbeeld overleving, kwaliteit van leven), uitkomsten die een directe relatie hebben met zorgactiviteiten waarvoor betalingen plaatsvinden (bijvoorbeeld reprocedures) en voor patiënten relevante procesindicatoren die directe relatie hebben met zorgactiviteiten (bijvoorbeeld bezoeken aan de eerste hulp).

Monitoren van risico’s

Het introduceren van bekostigingsmodellen waarin voor patiënten relevante uitkomsten van zorg centraal staan kan risico’s introduceren. Binnen de pilot zijn aanvullende maatregelen genomen om te monitoren of er onwenselijke effecten optreden door de introductie van het waardegedreven zorginkoop model. Binnen de community is in samenwerking met Prof. Dr. W. Groot van Maastricht University een vragenlijst opgesteld. Deze vragenlijst wordt periodiek uitgezet onder artsen in de deelnemende ziekenhuizen. In de vragenlijst wordt onder andere ingegaan op de aandacht voor uitkomsten van zorg in het ziekenhuis en de invloed van het waardegedreven inkoopmodel op klinische beslissingen. Daarnaast is een monitoringssystematiek ontworpen om de zorgzwaarte van behandelde patiënten te kunnen monitoren. De trend in de zorgzwaarte van patiënten behandeld binnen de aan de pilot deelnemende ziekenhuizen wordt vergeleken met de zorgzwaarte van patiënten in de andere centra die deelnemen aan het Value-based healthcare programma van de NHR.

Het project is een samenwerking tussen de NHR, zorgverzekeraar Menzis en de ziekenhuizen Amsterdam UMC locatie AMC, Catharina Ziekenhuis, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, Haga Ziekenhuis, Medisch Centrum Leeuwarden, Medisch spectrum Twente, OLVG, St. Antonius, Tergooi en UMCG.